Temat
lekcji: Film to sztuka magiczna. Dlaczego?
Cele: Rozwijanie umiejętności odbioru różnych tekstów kultury - także audiowizualnych - a przez nie przybliżanie rozumienia człowieka i świata; uczenie istnienia w kulturze.
Uczeń:
· Świadomie posługuje się terminologią związaną z filmem.
· Rozumie pojęcie „scenopis”, „scenariusz”.
· Odróżnia język filmu od języka tekstów literackich.
· Określa środki języka filmu.
· Dostrzega związek obrazu - planów filmowych z emocjami widza.
· Rozróżnia rodzaje planów filmowych.
· Opisuje różnice między scenariuszem a scenopisem.
· Tworzy scenopis.
· W wypowiedziach pisemnych i ustnych stosuje różne typy wypowiedzeń, a zwłaszcza zdania podrzędne typu argumentacyjnego.
Cele ścieżki: Edukacja czytelnicza i medialna. Wprowadzenie w zasady procesu twórczego w produkcji medialnej. Rozpoznawanie elementów języka mediów.
Metody i techniki pracy: dyskusja okršgłego stołu, ćwiczenia przedmiotowe, pokaz.
Formy pracy: indywidualna i grupowa.
Pomoce dydaktyczne: wybrane ujęcia z dowolnego filmu (taśma wideo), 4 różne kadry filmowe - zdjęcia, fotografie lub wycinki z czasopism, arkusze papieru, pisaki, klej.
Czas: 2 x 45 min
Przebieg
lekcji
1. Uświadomienie celów lekcji. Zapisanie tematu w zeszytach przedmiotowych.
2. Rozmowa - dlaczego film można nazwać sztuką magiczną. Wyjaśnienie słowa (zapis w zeszycie) „magiczny” „ magia„ niezwykła siła oddziaływania; magiczny - związany z magią, właściwy magii, tajemniczy, cudowny, czarodziejski. Wypowiedzi uczniów na temat magii filmu, kina.
3. Ćwiczenie
redakcyjne w zeszytach przedmiotowych. Uzupełnij zdanie: Film jest sztuką
magiczną, ponieważ... Uczniowie mogą proponować, np. Film jest sztuką magiczną,
ponieważ wyzwala u widzów różnorodne emocje. Film jest sztuką magiczną,
ponieważ zachwyca świetnymi scenami, pięknem plenerów lub ciekawą muzyką. Film
jest sztuką magiczną, ponieważ przenosi widzów w świat baśni i fantazji.
4. Odczytanie
przykładowych zdań. Omówienie ich budowy, zwrócenie uwagi na użycie przecinka.
Uświadomienie uczniom różnicy między językiem filmu a językiem utworu
literackiego. Zapisanie wniosków do zeszytów.
5. Notatka:
Język tekstu literackiego: słowo; akapit znaczeniowy - kilka
zdań, jedno zdarzenie; rozdział; całość utworu literackiego. Język
filmu: kadr - pojedynczy obraz; ujęcie - od włączenia do
zatrzymania kamery; scena - kilka ujęć - jedno miejsce i czas; sekwencja
- kilka scen, całość znaczeniowa, różny czas i miejsce; całość filmu.
6. Projekcja
wybranej sekwencji filmowej z komentarzem nauczyciela dotyczącym języka filmu.
7. Przypomnienie
uczniom o ważnym elemencie sztuki filmowej, jakim jest plan. Zapis do zeszytów:
Rodzaje planów filmowych: ogólny, pełny, amerykański, półzbliżenie, zbliżenie,
detal. Przekazanie uczniom informacji o roli planu filmowego w budowaniu
napięcia (detal), emocji (zbliżenie), nastroju (plan ogólny).
8. Rozmowa
o innych niż plan, ważnych środkach języka filmu, np. punkt widzenia kamery i
rodzaje montażu (cięcie i klejenie).
9. Projekcja
kolejnego fragmentu wybranego filmu - oglądanie pod kątem stosowania planów
filmowych i ruchu kamery. Zwrócenie uwagi na sposób widzenia kamery, np. z dołu
- deformacja obiektu, wyolbrzymienie, z góry - deformacja, pomniejszenie, na
wprost - pełna, obiektywna informacja.
10. Dlaczego
widz powinien posiadać wiedzę o środkach języka filmu? Rozmowa. Wniosek: Widz
nie tylko ogląda film, ale również ocenia jego artystyczną wartość, więc
powinien być wyposażony w podstawową wiedzę o sztuce filmowej. Wiedza ta
pozwala na świadomy, pełniejszy, bogatszy i krytyczny odbiór obrazu.
11. Podział
uczniów na 4 grupy. Rozdanie papieru, pisaków, kleju i zdjęć kadrów filmowych
przygotowanych przez nauczyciela - każda grupa 1 zdjęcie. Rozmowa o podstawowym
elemencie filmu, jakim jest scenariusz i scenopis. Wyjaśnienie różnicy między
tymi tekstami. Notatka do zeszytu: Scenariusz - opis kolejnych
wydarzeń w filmie z uwagami inscenizacyjnymi dla reżysera. Scenopis -
projekt filmu, informacje
o rodzajach planów, ruchach kamery i kolejności ujęć.
12. Praca w grupach. Polecenia: 1) obejrzyj
uważnie fotos filmowy, a następnie ustal: zawartość tematyczną obrazu,
wykorzystany środek filmowy - rodzaj planu filmowego, punkt widzenia kamery, 2)
wklej kadr filmowy w górną część papieru, 3) zaprojektuj fragment scenopisu
według tabeli.
|
Nr ujęcia |
Zawartość tematyczna |
środki
filmowe |
|
Np. 4. |
Np. Kobieta szybko biegnie leśną drogą. Wiatr rozwiewa jej włosy. Mija zwarte pnie drzew liściastych... |
Np. Półzbliżenie, zawężenie do zbliżenia twarzy - uwydatnienie przerażenia i zmęczenia. Kamera na wprost, przesunięcie w prawo - objęcie mijanych przez kobietę pni drzew... |
13. Prezentacja prac, podsumowanie lekcji, uzasadnienie stwierdzenia, że film to sztuka magiczna, której twórcą jest artysta - scenarzysta, reżyser, aktor i inni pracownicy ekipy filmowej. Zwrócenie uwagi uczniom na odpowiedni wybór oglądanych filmów. Nie każdy obraz jest sztuką i nie każdy zasługuje na uwagę odbiorcy.